Kuszące drobiazgi – „Świat Rezydencji Wnętrz & Ogrodów” 5 (17)/2010

2010.5 SRWO okładka

Faktem jest, że każdy z nich wypełniony jest, gęściej lub rzadziej roślinnością. Występują w nich zarówno rośliny drzewiaste, krzewy o różnorodnych kolorach kwiatów i liści, kwitnące byliny, oraz rośliny jednoroczne. W zależności od stylu ogrodu pojawiają się strzyżone żywopłoty, obwódki bukszpanowe czy też bardziej skomplikowane w swej formie topiary. Jednak według mnie tak naprawdę to nie one są jedynym wyznacznikiem „obrazowości”. Ogrody pokazywane na zdjęciach mają w sobie coś jeszcze… Prawie zawsze fotograf ujmuje w kadrze jakiś element architektoniczny: rzeźbę, ławeczkę, mostek czy altankę, bo to właśnie one nadają właściwy charakter ogrodowi. Nawet najbarwniejszy ogród wypełniony jedynie roślinami nie sprawi na nas tak olbrzymiego wrażenia jak ogród, z choćby niewielką ławeczką ustawioną pośród kwiatów. W każdym momencie historii, na każdym kontynencie architektura ogrodowa pełniła bardzo wiele funkcji i pomimo tego, że w większości przypadków były to funkcje użytkowe to architekci nadawali swym dziełom różne formy. Człowiek to istota, która lubi otaczać się przedmiotami pięknymi, dlatego od samego początku większość elementów architektonicznych występujących w ogrodach pokrywana była malowidłami i płaskorzeźbami, przyjmowała różnorodne, czasem przedziwne kształty oraz formy. Jak ważne były elementy ogrodowe może też świadczyć fakt, że pomimo różnorodności kulturowej altany, mostki, pergole, ławeczki czy rzeźby pojawiały się w ogrodach na całym świecie. Oczywiście zupełnie inaczej architektura wyglądała w ogrodach wschodu, a inaczej w ogrodach islamu, czy chrześcijańskiej europy, jednak wszędzie miała swoje znaczenie funkcjonalne oraz większe lub mniejsze znaczenie filozoficzne. Większość z form architektonicznych występujących w parkach i ogrodach nawet tysiące lat temu przetrwało do dziś. Oczywiście ze względu na modę zupełnie inaczej wyglądać może obecnie altana czy pergola jednak są to elementy, które występują w prawie każdym współczesnym ogrodzie.

2010.5  ŚRW&O Kuszące drobiazgi 1    2010.5  ŚRW&O Kuszące drobiazgi 2
W ogrodach minimalistycznych architektura ogrodowa, choć prosta w swej formie zajmuje najważniejsze miejsce obok raczej skąpej zieleni. W ogrodach nowoczesnych, choć architektura jest prosta i zajmuje ważne miejsce to jednak sporo przestrzeni przeznaczone jest na zieleń. Natomiast w ogrodach wiejskich, czy ogrodach kwiatowych w stylu angielskim, pomimo że architektura jest bardzo ważna przeważające miejsce w kompozycji ogrodu zajmuje zieleń. Dzięki dostępności różnorodnych materiałów budowlanych współczesne budowle ogrodowe to często lekkie konstrukcje z aluminium, egzotycznego drewna, szkła czy tworzyw sztucznych. Nowe technologie dają nam nowe możliwości. Architektura ogrodowa zyskuje zupełnie inny wymiar. Staje się bardziej lekka, przejrzysta i kolorowa. Pergole to często zaledwie słupy i cienkie linki stalowe utrzymujące rośliny. Mostki z ciężkich i monumentalnych stają się delikatne i niemal zwiewne. Altany ogrodowe również uległy modernizacji. Często typowe na rzucie prostokąta czy koła zastępowane są wymyślnymi, choć prostymi konstrukcjami z drewna, metalu, szkła czy dzianiny. Altany nie służą już tylko biernemu odpoczynkowi. Adaptowane to trybu naszego życia wyposażane są w kominki, grille, mini-lodówki a nierzadko także w całą infrastrukturę kuchenną. Pod altanami i pergolami umieszczane są także ogrodowe jacuzzi. W większych ogrodach z połączonych ze sobą basenów, altan i pergoli powstają całe kompleksy architektoniczne, które służą naszemu wypoczynkowi i relaksowi. Architektura, zarówno ta bardziej skomplikowana w postaci altan, mostków czy pergoli jak i ta prostsza jak murki czy ławki to bardzo ważny element ogrodu. Element, który jednak ma służyć człowiekowi nie tylko w tak prosty i przyziemny sposób jak zwykły przedmiot użytkowy. Architektura, która powstała w wyobraźni projektanta danego ogrodu ma zazwyczaj również inne bardziej filozoficzne konkluzje. Te czasem niepozorne elementy to jakby przesłanie – instrukcja pozostawiona przez projektanta dla przyszłych gości. Odpowiednio ustawione w ogrodzie sprawiają, że człowiek podąża od jednego punktu do drugiego, prowadzą zwiedzającego niczym za rękę pośród krętych ogrodowych ścieżek. Rzeźby ogrodowe, duże donice czy głazy umieszczone pośród roślinności ogrodowej to punkty, które wpływają na naszą wyobraźnie, szepcą do nas…„Podejdź do mnie, zatrzymaj się na chwilę”… Kładka nad strumieniem krzyczy…”Musisz iść tędy”,a chiński łukowato wygięty mostek prosi…”Zostań tu dłużej, rozejrzyj się”… Malowniczy ogród to taki, po którym można wędrować, choć może być niewielki… To taki, w którym choć nie wiemy, dlaczego czujemy się prowadzeni przez jakąś nieznaną siłę. Ogród, który pozwala nam zboczyć z wyznaczonej ścieżki, znaleźć ukryte wśród roślin schody, odpocząć na leżącym pod drzewem kamieniu i podziwiać otwierający się wśród krzewów widok. To ogród, który każe nam przystanąć na mostku i spoglądać w stronę płaczącej wierzby i ustawionej w jej pobliżu altany. Malowniczy ogród to doskonała równowaga pomiędzy otwartą przestrzenią, roślinnością i architekturą.
Tekst i zdjęcia Agnieszka Hubeny-Żukowska